• Brug tussen ondernemen en regelgeving

Aangehouden door de politie – Wat nu?

05 november 2018

Wanneer iemand wordt aangehouden, zijn er vaak vragen over de (mogelijke) duur van de vrijheidsbeneming. Niet alleen bij de persoon die is aangehouden maar bijvoorbeeld ook bij vrienden en familieleden. En hoewel het allemaal lastig klinkt, valt dat reuze mee. Hieronder vindt u een duidelijk overzicht.

Aanhouding en ophouden voor verhoor

Wanneer iemand wordt aangehouden op verdenking van een strafbaar feit, dan wordt de verdachte zo spoedig mogelijk overgebracht naar het politiebureau. Daar aangekomen, wordt de verdachte opgehouden voor verhoor. Dat is voor maximaal negen uur. Dit is een beslissing die de (hulp)officier zelf mag nemen en hij heeft geen toestemming van een rechter nodig.

Let op: de tijd tussen 00:00 uur en 09:00 uur telt niet mee voor de termijn van negen uur. Wordt een verdachte bijvoorbeeld in de avond om 23:00 uur opgehouden voor verhoor, dan verstrijkt één uur tussen 23:00 uur en 00:00 uur en gaat de termijn pas weer de volgende dag vanaf 09:00 uur lopen. De termijn van negen uur eindigt dan de volgende dag om 17:00 uur.

Tijdens het ophouden voor verhoor moet de officier een keuze maken: hij kan besluiten dat de verdachte naar huis mag maar in sommige zaken kan hij ook beslissen dat de verdachte in voorlopige hechtenis wordt gesteld.

Inverzekeringstelling

Voorlopige hechtenis begint met de inverzekeringstelling. Dat betekent dat de verdachte maximaal drie dagen kan worden vastgehouden. Het is een maximale termijn, dus dat betekent niet dat een verdachte na de inverzekeringstelling ook altijd drie dagen van huis is. Ook de beslissing tot inverzekeringstelling wordt door de (hulp)officier genomen en er hoeft geen toestemming aan een rechter voor te worden gevraagd.

Een verdachte mag niet voor alle verdenkingen in voorlopige hechtenis worden gesteld. In de wet staan drie mogelijkheden:

  1. Voorlopige hechtenis is mogelijk bij de verdenking van een strafbaar feit waarop een maximale gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld.
  2. Voorlopige hechtenis is mogelijk bij een aantal specifiek genoemde strafbare feiten;
  3. Voorlopige hechtenis is mogelijk wanneer de verdachte geen vaste woon- of verblijfplaats in Nederland heeft en voor het feit waarvan hij wordt verdacht een gevangenisstraf kan worden opgelegd.

Als de drie dagen verstrijken, heeft de officier een aantal mogelijkheden. Allereerst heeft hij de mogelijkheid om de verdachte naar huis te sturen. Als het onderzoek nog niet klaar is, kan de officier éénmalig beslissen dat de inverzekeringstelling met maximaal driemaal 24 uur wordt verlengd. In de praktijk wordt deze beslissing bijna niet genomen. Als de officier vindt dat het onderzoek duidelijk genoeg is, kan hij aan de rechter-commissaris vragen om de verdachte in bewaring te stellen.

Bewaring

De officier zorgt ervoor dat een afschrift van het dossier bij de rechter-commissaris (onderzoeksrechter) en de advocaat terecht komt, en vraagt de rechter-commissaris om de verdachte voor veertien dagen in bewaring te stellen. De verdachte wordt vanuit het politiebureau naar de rechtbank gebracht en wordt door de rechter gehoord. Ook de advocaat is hier bij aanwezig en mag namens de verdachte het woord voeren.  De zitting is niet openbaar.

De rechter-commissaris kan drie beslissingen nemen:

  1. Hij kan beslissen dat de vordering van de officier moet worden toegewezen. De verdachte wordt dan naar een huis van bewaring gebracht voor de duur van veertien dagen;
  2. Hij kan beslissen dat de vordering van de officier moet worden afgewezen. De verdachte mag dan vaak direct naar huis
  3. Hij kan beslissen dat de vordering van de officier wordt toegewezen maar dat de verdachte uit de voorlopige hechtenis wordt geschorst. Dat betekent dat de rechter-commissaris afspraken maakt met de verdachte. Zolang die zich aan de gemaakte afspraken houdt, hoeft hij de veertien dagen die de rechter heeft toegewezen, niet uit te zitten.
Gevangenhouding

Het laatste onderdeel van de voorlopige hechtenis is de gevangenhouding. Als de officier van justitie vindt dat de verdachte ook na de veertien dagen van de bewaring vast moet blijven zitten, kan hij bij de rechtbank de gevangenhouding vorderen. Dit kan voor maximaal negentig dagen. Er zijn drie rechters die deze vordering beoordelen en de verdachte en zijn advocaat worden gehoord voordat de beslissing wordt genomen. Ook nu bestaan er weer drie opties: toewijzen, afwijzen of toewijzen in combinatie met een schorsing.

Na de maximale termijn van negentig dagen, dient de zaak op een zitting te komen.

Beperkingen

Vanaf het moment dat de verdachte wordt aangehouden, heeft de officier van justitie de mogelijkheid om aan de verdachte, in het belang van het onderzoek, beperkende maatregelen op te leggen. De aangehouden verdachte mag alleen nog maar contact hebben met zijn advocaat en ook de advocaat is gebonden aan de beperkingen. Dat betekent dat wanneer de advocaat door bijvoorbeeld de familieleden van de verdachte wordt gebeld, hij geen mededelingen mag doen tot en met het moment dat de beperkingen er af zijn. De advocaat kan dat laatste proberen te bewerkstelligen door een bezwaarschrift tegen de beperkingen in te dienen. Meestal wordt dat bezwaarschrift binnen een week behandeld.

Heeft u een uitnodiging ontvangen bij om bij de politie langs te komen? Of wordt u of een van uw medewerkers vervolgd? Twijfel dan niet en neem direct contact met ons op.

Aangehouden